Author Topic: Kakve nautičke karte trebaju početniku?  (Read 140923 times)

0 Members and 2 Guests are viewing this topic.

Offline trifida1

  • Kontra-admiral
  • *******
  • Posts: 1615
Re: Kakve nautičke karte trebaju početniku?
« Reply #20 on: February 19, 2013, 03:03:16 PM »
Estan,eto, meni je goodinama nejasno razmišljanje velike većine ljudi koji krenu u prirodu neznajući osnove orijentacije! ::) tim likovima koje spašava Kapetanija ili GSS opalio bih takvu kaznu da im se utjera poštovanje prirode u domeni  okopavanja vrta dimenzija IQ dotičnog, u milimetrima...  :sunny: Nažalost,ta su bahata neznanja najčešće vezana uz
 stradavanja ljudi koji ,,vođi,,vjeruju!  :protest: a ljudi nikako da skuže da prirodu treba upoznati i poštovati kao sebi ravnog,za početak.  :notworthy:
T

Offline trifida1

  • Kontra-admiral
  • *******
  • Posts: 1615
Re: Kakve nautičke karte trebaju početniku?
« Reply #21 on: March 25, 2013, 04:41:36 PM »
Prije par dana sam slučajno naletio na dobru kartu pulskog aqutorija u jedinoj butigi koja se bavi nautikom na pulskoj rivi,tražeći nešto sasvim drugo!riječ po riječ,i eto nas na peljarima,knjigama i kartama,koje prodaje susretljiv trgovac!karta je originalna,od izdavača(osjetno po kvaliteti medija na kojem je otisnuta) u mjerilu 1:55 000,sa  svim jasno vidljivim potrebnim podacima;za korisno pomagalo koje se kupuje jednom u životu,98,00 Kn nije puno,ukoliko se zna koristiti,i poistovjećivati  azimute izmjerene u prirodi dobrom ručnom busolom, sa 3D prikazom na karti.Istina,mjerilo gdje je 1mm na karti 55 m u prirodi i nije neka pomoć prilikom ulaska na vez ili sidrenje u uslovima smanjene vidljivosti u nepoznatom aquatoriju,ali,za dnevnu navigaciju uz obalu, pruža sve potrebne informacije o prirodi-izobate,izohipse,vegetaciju na obali,opis obale i dna...
 Međutim,  :dontknow: u praktičnoj primjeni ovakvih karata postoji i jedan praktičan problem-karta je, naime dimenzija cca 75cm X 50 cm,a za rad na karti prenošenjem izmjerenih azimuta u prirodi na kartu,i samim radom na karti,potrebno je da karta bude fiksna,na čvrstoj podlozi...u protivnom,svaka prenesena greška udaljenosti od 1 mm,u prirodi nosi grešku od 55 m;prenesena vrijednost kuta u stupnjevima na većim udaljenostima(u prirodi),redovno donosi i veću grešku!-Tko ima navigacijoni pult tih dimenzija?

 Savjet: -  Nabaviti i naučiti rad sa kvalitetnom ručnom busolom-(preferirajte analognu) sa baždarenom skalom u stupnjevima max 2 stupnja gradacije;bez toga,najbolja nautička karta vam neće pomoći,jer će izmjerenost kuta u prirodi biti upitna,a time i prenesena vrijednost na kartu!
            -  Voditi računa o činjenici da mjereći azimut jedrilice u pokretu,taj se azimut mjenja ovisno o brzini i smjeru jedrilice;korisno je prije mjerenja podesiti busolu na približan azimut mjerenja,evidentirati brzinu jedrilice i kurs,te mjeriti vrijeme od trenutka mjerenje azimuta do izmjerenog azimuta...vrijeme izmjera azimuta nebi trebalo biti duže od 10 sekundi na prvi reper(svjetionik,rt,toranj svjetovnog objekta s poznatom lokacijom,bilo koja poznata lokacija koja se evidentiranim položajem u prirodi može poistovjetiti sa položajem na karti).Ponoviti isti postupak za barem još jedan azimut u istom kursu plovidbe(poželjno dva)
            - Budite svjesni da je to samo približno određivanje pozicije jedrilice u prostoru ukoliko ste u kretanju-U najboljem slučaju očekivana greška je 1 stupanj mjereno i 1 mm prijenosa na kartu-što je veća udaljenost od repera,povećava se i greška izmjera ;realno, radijus položaja od evidentirane točke na karti neće biti samo 55m već barem duplo veći-ovisno o smjeru i brzini kretanja jedrilice,smjeru i jačini vjetra, smjeru i jačini morske struje...  :angel7:
T

Offline Quarnery

  • Noštromo
  • ***
  • Posts: 399
  • Gender: Male
Re: Kakve nautičke karte trebaju početniku?
« Reply #22 on: March 25, 2013, 08:35:21 PM »
 Male nautičke karte istočne obale jadrana su na popisu opreme koju plovilo treba imati, treba imati i info kartu jadrana , inače se plaćaju masne kazne.
Redovno bi trebalo kupovati i male ispravke koje se unose u kartu, bez tih ispravki karte su za kapetaniju neispravne.
Naravno , malo tko  te ispravke čini.
manje više svi vozimo s neispravnim kartama.
Elektroničke karte su sigurno dobre i na to ne treba trošiti riječi.
No ako se neznamo orjentirati na običnoj karti onda smo se i teoretski i praktično doveli u opasnost.
veliki brodovi imaju ugrađenu svu moguću elektronsku navigaciju no uz to moraju imati  sve moguće karte svijeta (papirnate).
te karte moraju imati i sve male ispravke pa makar za njih ni teoretski ništa ne značile( npr. u nekom zaljevu se dubina mora povećala s 1,5m na 2,4m a njihov brod ima gaz 6m). kazne iznose i nekoliklo desetaka tisuća dolara.
To navodim zbog toga da bih istaknuo koliko je važna dobra stara papirnata karta.
pred par godina se ispod krčkog mosta,noću oko 22 sata, na hridine nasukala jedrilica. Kad su  iznajmljenog i dobro plaćenog skippera pitali kako se mogao nasukati kad mu je sve označeno na karti, odgovorio je da nema pojma što na karti označava križić u kružiću.
Sad to sigurno zna!
Treba stalno učiti i redovno to znanje obnavljati jer na moru ne možemo skrenuti sa strane, povući ručnu i skoknuti nekoga zamoliti za infornaciju.
 

Offline trifida1

  • Kontra-admiral
  • *******
  • Posts: 1615
Re: Kakve nautičke karte trebaju početniku?
« Reply #23 on: March 25, 2013, 11:25:52 PM »
,, Male nautičke karte istočne obale jadrana su na popisu opreme koju plovilo treba imati, treba imati i info kartu jadrana , inače se plaćaju masne kazne.
Redovno bi trebalo kupovati i male ispravke koje se unose u kartu, bez tih ispravki karte su za kapetaniju neispravne.
Naravno , malo tko  te ispravke čini.,,
Hvala na informaciji,nisam imao pojma!  :icon_salut: Koji je papirnati izvor ovih informacija i tko ih je objavio?da znam,vjerovatno mi je onda još ponešto promaklo...  :icon_thumright:
T

Offline Quarnery

  • Noštromo
  • ***
  • Posts: 399
  • Gender: Male
Re: Kakve nautičke karte trebaju početniku?
« Reply #24 on: March 26, 2013, 12:17:49 AM »
Evo na ovom linku je pravilnkik koji je višekratno nadopunjavan:
http://narodne-novine.nn.hr/clanci/sluzbeni/261563.html
Inače svaka kapetanija ima svoj pristup i kriterije.
Probaj doć u Mali Lošinj bez nekog dijela opreme pa da vidiš  tong47 !!!

Offline estan

  • Admiral
  • *********
  • Posts: 3465
  • Gender: Male
Re: Kakve nautičke karte trebaju početniku?
« Reply #25 on: March 26, 2013, 08:58:26 AM »
Skiper koji ima uredne papire, a ne zna šta je plus, samo pokazuje kolko još imamo ljudi koji su po papirima nekakvi stručnjaci, a do istih su došli, bilo štrebanjem bez razumjevanja, te položivši ispit odmah izbrisali to na silu upamćeno iz mozga, ili su jednostavno kupili diplomu. :angryfire: :violent1:

Offline trifida1

  • Kontra-admiral
  • *******
  • Posts: 1615
Re: Kakve nautičke karte trebaju početniku?
« Reply #26 on: March 26, 2013, 09:32:09 PM »
Evo na ovom linku je pravilnkik koji je višekratno nadopunjavan:
http://narodne-novine.nn.hr/clanci/sluzbeni/261563.html
Inače svaka kapetanija ima svoj pristup i kriterije.
Probaj doć u Mali Lošinj bez nekog dijela opreme pa da vidiš  tong47 !!!

Ahm...veliko hvala na linku,priznajem da barem četvrtinu nisam znao!a kao neki sam kormilar,voditelj brodice...  :merror: a,šta ću,jadan...dok ne svarim gradivo,Trifidu na vez,nema mi druge... :nono:
 S Kapetanijom na M.Lošinju imam samo pozitivna iskustva-u proteklih 8-9 godina sam bio na Lošinjskoj Regati,i bilo je 3 provjere sa strane Kapetanije-traženo je predočeno,nisu inzistirali na hebenoj kantici za otpadno ulje,btw... :icon_salut:
T

Offline trifida1

  • Kontra-admiral
  • *******
  • Posts: 1615
Re: Kakve nautičke karte trebaju početniku?
« Reply #27 on: March 27, 2013, 01:09:27 AM »
  Čitanje karata na terenu,bilo to aquatorij ili teren na kopnu, je poistovjećivanje svoje stojne točke s prostorom koji te okružuje.Iskaljeno oko će laganim pogledom na kartu reći svoje ,,DA,, ili ,,NE,,po pitanju prolaska kroz prirodu. Bilo koji verificirani opis prirode-bilo da je riječ o pomorskoj karti ili zemaljskoj topografskoj karti -TREBA ČUVATI!-to je prvi pouzdani prijatelj u sjeni,koji će samo slikom suzbiti ego-trip tipa,,siguran sam da je to pravi smjer,etc...,,Cijena nautičkih,ili topografskih karata nije bez razloga toliko visoka-materijal na kojem je tiskana karta sa strane izdavača, je vraški otporan na sužavanje ili širenje pod ,,tzv. ekstremnijim uslovima korištenja,,-uprošteno-prije ćete vi sa svoje podnošljive niske ili visoke podnošljive temperature pobjeći u prijatno,dok će se karta samo smiljujiti rastegnuvši se ili skupivši nemjerljivih 0,1mm...   
 Međutim,za poistovjetiti prikaz prirode na karti, sa prirodom kojom smo okruženi,nužno je imati dobru ručnu busolu radi usjeverivanja karte i vađenja azimuta!
Bez tog drugog pouzdanog prijatelja u sjeni,onaj prvi nije potpun! 
 Busola s kojom bi krenuo na kraj svijeta je  busola M53;uz malo vježbe,azimut se može skinuti u 1 stupanj,do 5 sek.izrađena po vojnim stardandima JNA,provjerena tijekom 30-tak godina izviđačkih akcija,provjereni prijatelj na kojeg se možeš pouzdati bilo gdje u prirodi.
 Probao i raznorazne modele-pa i digitalne-omjer preciznosti,pouzdanosti,višenamjenskih primjena je otprilike:
1.M53
2. /
3. ostalo.
U prilogu opis,a slike ukoliko se dogovorim sa ovom digitalnom budalom... :BangHead:
 RUČNA BUSOLA M.53

1. OPIS BUSOLE
Ručna busola M.53 (sl. 1) koristi se za određivanje strana sveta i azimuta, kao i za merenje mesnih uglova, uglovnih rastojanja, duži na karti i dr.
 
Sl. 1 — Ručna busola M. 53 1 — osnova; 2 — srednji deo; 3 — poklopac

Busola ima tri glavna dela: osnovu, srednji deo i poklopac.
Osnova (sl. 2a, b i c) je metalna ploča kvadratnog oblika. Njeni delovi su:
-lenjirići sa santimetarskom i milimetarskom podelom, koji služe za merenje duži na karti, a koriste se i kao kraci koordinatomera za skidanje i nanošenje koordinata na kartu;
—ispust, za koji se vezuje kanap i busola drži pri upotrebi;
—tačka, koja se koristi pri nišanjenju;
—indeks crtica, služi za čitanje azimuta u hiljaditima;
—otvor na ispustu, kroz koji se provlači kanap (pri merenju mesnih uglova i uglovnih rastojanja);
—ispust sa opružicama, služi za postavljanje poklopca u željeni položaj;
—indeks crtica, služi za čitanje azimuta u stepenima;
—lenjirić (regleta), služi za merenje uglovnih rastojanja.


Srednji deo (sl. 2. a, b i c) sastoji se iz okrugle kutije i kružne pločice. Njegovi delovi su:
—magnetna igla, koja se sastoji od pločice  (oblika  pravougaonika),   severnog  i južnog kraka (oblika razvučenih trapeza) i ležišta;
—stožer, na kome se magnetna igla slobodno okreće;
—stepenica (na bočnoj unutrašnjoj strani kutije) sa oznakama strana sveta;
—uglomerna skala, sa podelom u hiljaditima (na zakošenom delu spoljne bočne strane kutije);
—providni kolopac kutije;
—linija na dnu kutije (u pravcu oznaka strana sveta na stepenici sever — jug), koja olakšava da se magnetna igla dovede u položaj sever — jug;
— uglomerna skala u stepenima (na periferiji kružne pločice);
—zavrtnji, kojima je kružna pločica pričvršćena za dno kutije.
Poklopac (sl. 3, a, b i c) je metalan, a za osnovu je pričvršćen poluosovinama. Dijelovi poklopca su:
—elastična ploča, koja poklopac drži za ispust osnove;
—zarez za nišanjenje;
—ogledalo (sa unutrašnje strane poklopca), služi za posmatranje magnetne igle pri nišanjenju;
—uzdužna linija (sa izgraviranim znacima prednjeg i zadnjeg nišana) služi za dovođenje busole u pravac nišanjenja;
—poprečne crte (pri dnu ogledala), za približno iznalaženje horizonta oka;
— uzdužni prorezi (na bočnim spolj-nim stranama poklopca) za nišanjenje, sa skalama sa strane proreza — za  merenje mesnih uglova.
2. RUKOVANJE BUSOLOM
Busola se (kad se ne upotrebljava) nosi u kožnoj futroli. Pri upotrebi busola se drži položeno (u levoj ruci), a poklopac se podiže i namešta pod odgovarajućim uglom prema osnovi busole.
Magnetna igla nema kočnice i slobodno se kreće na stožeru, što omogućava (kada se busola duže vremena ne upotrebljava) da se sačuvaju magnetna svojstva igle.
Osnovni položaj busole je kad pokazuje pravac severa (kad se severni krak magnetne igle poravna sa indeksom, pa su pravac koji čine indeks, uzudžna linija i zarez za nišanjenje okrenuti severu). Suprotno od ovog prema oznaki »J«, je pravac juga. Pravac prema oznaki »Z« je zapad, a prema »I« — istok
Vrednost najmanjeg podeljka na uglomernoj skali za hiljadite iznosi 0—50, a svaki 2—00 hiljaditi je obeležen (2—00, 4—00, 6—00 itd.). Čitanje azimuta vrši se prema indeks-crtici; kada je busola u osnovnom položaju, 0—00 hiljaditi je prema crtici.
Vrednost najmanjeg podeljka na uglomernoj skali za stepene iznosi jedan stepen, a svaki 20-ti stepen je obeležen brojem (2 = 20, 4 = 40 stepeni itd.). Citanje azimuta vrši se prema indeks-crtici; kad je busola u osnovnom položaju, nulti (0) stepen je prema crtici.
Magnetna deklinacija (ravna najmanjem podeoku na uglomernoj skali ili veća) oduzima se ako je zapadna, odnosno dodaje ako je istočna.
Najmanji podeljak reglete iznosi 2 milimetra; kad je kanap dužine 0,50 metara (pri merenju uglovnih rastojanja) iznosi 2 hiljadita. Uglovno rastojanje dobija se kada se pročitani broj podeljka na regleti pomnoži sa dva.
Na skalama (stranama poklopca) za merenje mesnih uglova najmanji podeljak u hiljaditima je 0—10, a cele skale 1—50 (kada kanap iznosi 60 cm). Kada se mesni ugao meri kanapom dužine 50 cm, vrednost najmanjeg podeljka iznosi 0—20, a cele skale 3—00. Za merenje mesnih uglova iznad horizonta oka koristi se skala sa oznakom » + S«, a ispod horizonta sa oznakom »—S«.
Nišanjenje busolom vrši se na sledeći način: busola se prethodno otvori i poklopac postavi prema osnovi pod uglom od 60 stepeni, zatim se busola podiže u visinu brade, tako da poklopac bude prema nišanskoj tački a osnova horizontalna; posle toga potrebno je okretati se na mestu sve dok se nišanska tačka ne uoči kroz zarez nišana. Na kraju se pomoću ogledala nišanska linija pažljivo dovodi u nišansku tačku.
3. UPOTREBA BUSOLE
Određivanje strana sveta (sl. 4) vrši se na taj način što se busola najpre dovede u osnovi položaj, i u produženju nišanske linije pronađe neki predmet (objekat) na zemljištu, čime je označen pravac severa.
 Orijentisanje karte (sl. 5) vrši se na sledeći način: karta se najpre razvije na ravnu i približno horizontalnu površinu. Zatim se poklopac busole podigne i okretanjem kutije podeljak »O« (uglomerne skale za hiljadite) dovede prema indeks-crtici, posle čega se busola postavi na kartu, tako da leva ivica osnove bude poravnata sa istočnom stranom okvira karte. Na kraju se karta zajedno sa busolom okreće sve dok se busola ne dovede u osnovni položaj.
Određivanje azimuta na zemljištu (sl. 6) vrši se na ovaj način:
— poklopac busole postavi se pod uglom oko 60 stepeni (prema osnovi);
 — busola se uzima u levu ruku tako da palac bude s leve strane ispusta, a kažiprst  i srednji  prst  na  prednjoj   strani osnove;
—nanišani se na tačku (predmet, objekat, cilj) čiji se azimut meri;
—zadržavajući isti položaj busole, kutija se palcem leve ruke okreće sve dok severni krak magnetne igle ne bude poravnat sa trouglićem na stepenici (pri čemu se koristi ogledalo), posle čega se busola spušta i pročita vrednost azimuta.
Određivanje azimuta po karti (sl. 7) vrši se na sledeći način: najpre se na karti pravom linijom spoje stajna tačka i tačka (objekat, predmet, cilj) za koju treba da se izmeri azimut, pa se uz povučenu liniju postavi jedna od bočnih ivica osovine busole, tako da poklopac bude okrenut' prema tački za koju se meri azimut. Zatim se, zadržavajući isti položaj busole na karti, kutija okreće sve dok se linija na dnu kutije ne dovede u položaj paralelan sa istoč-nom ili zapadnom stranom okvira karte, posle čega se prema indeksu-crtici pročita aztmut.
Za određivanje magnetnog azimuta po karti, posle spajanja tačaka pravom linijom, kartu treba najpre orijentisati, a zatim busolu postaviti kao i u prethodnom slučaju. Posle toga se (okretanjem kutije) severni krak magnetne igle dovodi prema trouglu na stepenici, pa se pročita vrednost azimuta kao i u prethodnom slučaju.
 
Sl. 7 — Ođređivanje azimuta po karti.

Za pronalaženje tačke na zemljištu čiji je azimut poznat najpre treba pronači tačku na zemljištu sa koje je azimut izmeren, zatim postupiti na sledeći način: busolu otvoriti i okretanjem kutije podeljak uglomerne skale (koji odgovara poznatom azimutu) dovesti prema indeks-crtici, zatim busolu postaviti u položaj za nišanjenje i okrećući se na mestu (zajedno sa busolom) severni krak magnetne igle dovesti prema trouglu na stepenici. Na kraju u nišanskoj liniji treba uočiti tačku čiji je azimut poznat.
Za pronalaženje tačke na karti čiji je azimut poznat treba najpre kartu razviti na ravnu i horizontalnu površinu i na njoj pronaći tačku sa koje je azimut izmeren, tj. pronaći stajnu tačku. Okretanjem kutije, podeljak koji odgovara poznatom azimutu treba dovesti prema indeks-crtici, zatim jednu od bočnih ivica osnove busole postaviti pored stajne tačke i busolu okretati sve dok linija koja se nalazi na dnu kutije ne bude paralelna sa istočnom ili zapadnom stranom okvira karte. Na liniji koja se povuče od stajne tačke pored bočne ivice osnove u pravcu poklopca, nalazi se tačka čiji je azimut poznat.
Ako je magnetni azimut neke tačke poznat, kartu prethodno orijentisati, pa postupiti kao u prethodnom slučaju, s tim što busolu treba okretati oko stajne tačke sve dok se severni krak magnetne igle ne poravna sa trouglom na stepenici. Na liniji koja se povlači kao i u prethodnom slučaju, treba da se nalazi tačka čiji je magnetni azimut poznat.
Merenje duži na karti vrši se pomoću lenjirića, koji se nalaze na zakošenim stranama osnove. Postupak je isti kao i kada se vrši merenje duži na karti sa bilo kojim drugim lenjirom.
Približno određivanje horizonta oka vrši se na sledeći način: najpre se busola otvori i poklopac postavi pod uglom od 90 stepeni prema osnovi (sl. 8a), zatim se busola uzme u levu ruku i podigne u visinu očiju tako da osnova bude horizontalna (na odstojanju 25—30 cm); posmatrajući lik očiju u ogledalu poklopca, poprečne crte dovode se u sredinu luka očiju. Na taj način u produženju poprečnih crta (levo i desno) na zemljištu će biti približan horizont oka (sl. 8b). Na liniji, tj. u produženju poprečnih crta, treba uočiti neke predmete (objekte) na zemljištu. Pri radu naročitu pa-žnju treba obratiti da osnova bude horizontalna, a poklopac vertikalan.

 Za merenje mesnih uglova koriste se skale na bočnim stranama poklopca, pri čemu se prethodno odredi horizont oka.

Za merenje mesnih uglova iznad horizonta (sl. 9), busola se drži u levoj ruci, tako da palac bude s leve strane ispusta osnove. Kažiprst se postavi uz levu bočnu stranu poklopca, tako da vrh prsta i leva strana poklopca čine ugao sličan zarezu
zadnjeg nišana. Desnom rukom se uhvati kanap (čvor između vrha palca i kažiprsta) pa se zategne i prinese u visinu oka. Leva ruka sa busolom jednovremeno se podiže do visine očiju, s tim da osnova ostane horizontalna, a poprečne crte na ogledalu budu u liniji horizonta oka.
Posle ovih prethodnih radnji pristupa se merenju, pri čemu se nišani pored leve bočne strane poklopca na predmet čiji se mesni ugao meri. Podnožje predmeta treba da padne u ugao koga čine vrh kažiprsta i bočna strana poklopca. Ovo se postiže paž-ljivim horizontalnim pomeranjem leve ruke sa busolom i podizanjem ili spušta-njem vrha kažiprsta po levoj bočnoj strani poklopca. Pošto se još jednom proveri, prvo horizont oka, a zatim nišanska linija, na skali se pročita mesni ugao.
Za merenje mesnih uglova ispod horizonta (sl. 10), busola se uzima u levu ruku, tako da poklopac (koji je pod uglom od 90 stepeni prema osnovi busole) bude okrenut na dole, a osnova horizontalna. Busola se drži levom rukom za poklopac tako da se vrh kažiprsta prisloni uz levu bočnu stranu poklopca, a kanap se drži desnom rukom kao i u prethodnom slučaju. Dalji postupak je kao i pri određivanju mesnih uglova iz nad horizonta, tj. busola se donese u visinu očiju sa osnovom horizontalno, a poklopac vertikalno prema osnovi okrenut na dole.
Pošto se horizont oka proveri, nanišani se na predmet čiji se mesni ugao meri, a ugao pročita kao i u prethodnom slučaju.
Pri merenju uglovnih rastojanja (sl. 11) busola se drži zatvorena u levoj ruci, ver-tikalno sa ispustom na dole, tako da palac leve ruke bude na sredini kružne ploelce. Vrh kažiprsta klizi po gornjoj strani po-klopca, pri čemu nokat i ivice strane bu-sole treba da čine ugao. Desnom rukom se drži kanap, sa čvorom neposredno između vrla palca i kažiprsta. Busola se pri niša-njenju podigne, tako da ivica strane poklopca sa kažiprstom leve ruke bude u visini očiju, a desna ruka sa zategnutim kanapom pored desnog oka.
Merenje se vrši na taj način što se početni podeljak reglete poravna sa levom tačkom rastojanja na zemljištu, a na desnu tačku rastojanja se nanišani, pomeranjem kažiprsta po ivici strane poklopca. Po završenom nišanjenju pročita se podeljak i sračuna mesni ugao.
Skidanje i nanošenje koordinata na kartu vrši se zatvorenom busolom. Pošto je na lenjirićima (koji se nalaze na zakošenim ivicama osnova) izvršena podela na milimetre i santimetre od zajedničke početne tačke u suprotnom smeru, oni se mogu koristiti kao kraci koordinatomera. Skidanje i nanošenje koordinata vrši se kao i sa koordinatomerom, sa napomenom da se odstojanja od koordinatnih linija moraju preračunavati u razmer karte.
Za kretanje po nepoznatom zemljištu pomoću azimuta potrebno je na pravcu kretanja prethodno izabrati tačke za orijentaciju (prelomne tačke) po karti i izraditi skicu (šemu) rasporeda ovih tačaka. Zatim se kod svake prelomne tačke transporterom izmeri azimut na sledeću tačku i zapiše na skici (šemi). Pored toga, sa karte se uzimaju i drugi potrebni podaci koji su potrebni za lakše i sigurnije kretanje (odstojanja između tačaka koja se pretvaraju u parne korake, proračunava se vreme potrebno za kretanje i dr).
Na polaznoj tački (na uglomernoj skali busole) uzima se azimut prema prvoj prelomnoj tački i određuje pravac (na način kako je predviđeno za pronalaženje tačke na zemljištu čiji je azimut poznat). Ukoli ko se prva prelomna tačka u nišanskoj liniji ne uoči, kretanje treba vršiti u pravcu nišanske linije sve dok se ova ne pojavi, odnosno dok se ne dođe do prelomne tačke. Ako je teren suviše ispresecan ili nepregledan (naročito noću ili po gustoj magli), pravac kretanja treba češće proveravati, a ponekad se mora kretati uz neprekidno korišćenje busole.
Postupak na svim prelomnim tačkama isti je kao i na polaznoj.
PROVERAVANJE I PRAVILNO KORISCENJE BUSOLE
Pre početka rada sa busolom (naročito ako se koristi prvi put) treba proveriti njenu ispravnost. Ovo se vrši na sledeći način:
— osetljivost magnetne igle proverava se pošto se busola položi na horizontalnu površinu i sačeka da se igla umiri, posle čega se pročita podeljak prema severnom kraku; zatim se igla (nekim čeličnim pred-metom) izvede iz ovog položaja i sačeka da se ponovo umiri. Ako je severni krak magnetne igle u ovom položaju prema is-tom podeljku, ona je dovoljno osetljiva. Ovaj postupak treba ponoviti više puta. Ako magnetna igla nije dovoljno osetljiva (kad daje različite rezultate pri čitanju pod istim uslovima), treba je namagnetisati;
— uravnoteženost magnetne igle pro-verava se prema dnu kutije. Ako igla nije paralelna sa dnom kutije, njen lakši krak treba otežati pomeranjem gajke (koja treba da se nalazi na jedom od krakova igle, a u nedostatku ove lakši krak može da se oteža lepljenjem voska ili sliče materije. Ako navedene postupke nije moguće iz-vesti, busolu dati na opravku;
—pronalaženje stranih metalnih predmeta u busoli, može se vršiti na sledeći način: busola se najpre postavi na horizon-talnu površinu i sačeka da se magnetna igla umiri; zatim se (okrećući busolu polako na mestu) posmatra da li magnetna igla ostaje u istom položaju. Ako igla ne zadržava isti položaj, znači da je u kutiji neki metalni (gvozdeni ili čelični) predmet — trun, koji treba ukloniti;
—ekscentričnost magnetne igle (prema uglomeroj skali) utvrđuje se pošto se busola najpre postavi u osnovni položaj, pa se kutija busole okrene tako da nulti podeljak bude prema vrhu južnog (severnog) kraka magnetne igle. Ako je u tom slučaju severni (južni) krak igle prema podeljku 180 stepeni (32-00 ili 30-00), igla je prema uglomernoj skali centrična.
Pri radu sa busolom u nj enoj blizini ne smeju se nalaziti metalni predmeti (železnička pruga, gvozdeni most, gvozdeni stubovi, ograda i sl.). Za vreme jake grmljavine i  u neposrednoj  blizini  električnih provodnika struje visokog napona, rad sa busolom treba izbegavati.
Pri određivanju pravaca (azimuta) na zemljištu (čak i pri najpovoljnijim uslovima) greške se ne mogu uvek izbeći. Približno se uzima da greška od 1 stepena izaziva bočno skretanje za 20 metara, na dužini jednog kilometra. Prema tome, pri kretanju pomoću azimut (uočavanju ciljeva pomoću azimuta) ne treba očekivati da se cilj uvek uoči u nišanskoj liniji. Ukoliko je nišanska linija duža, utoliko su greške veće.

Preneseno od proizvođača.  :read2:

























« Last Edit: March 27, 2013, 01:48:29 AM by trifida1 »
T

Offline FSW

  • Kadet
  • *
  • Posts: 35
Re: Kakve nautičke karte trebaju početniku?
« Reply #28 on: March 27, 2013, 12:23:38 PM »
Trifida,

Slazen se sa svime sta si napisa osin jednog malog problema, a to ti je da sa busolon na brodu dobijas azimut kompasni, tako da na brodu imas dvi korekcije, varijaciju  i devijaciju.

Za varijaciju nije problem jer je uzimas sa karte ali brodsku devijaciju ili brodski magnetizam nisan vidija ni na jednom brodu, mada je i to jednostavno za izracunat, triba ti samo jedan pokriveni smjer i malo matematike, i naravno fiksnu busolu. :D :D

Offline marjan

  • Chief
  • ****
  • Posts: 695
  • Gender: Male
Re: Kakve nautičke karte trebaju početniku?
« Reply #29 on: March 27, 2013, 09:18:59 PM »
Slažem se da moraju biti na brodu male karte. I tu imam problem. Ja nabavio i sjeverni i južni komplet karata. Karte posudio prijatelju, koji je izgubio 3 iz sjevernog kompleta. Jel moguče nabaviti male karte i pojedinačno? i gdje? Fale mi karte 13, 14 i 15.